ਮਾਦਾਮ – Sahir Ludhianvi

ਆਪ ਬੇਵਜਹ ਪਰੇਸ਼ਾਨ-ਸੀ ਕਯੋਂ ਹੈਂ ਮਾਦਾਮ?
ਲੋਗ ਕਹਤੇ ਹੈਂ ਤੋ ਫਿਰ ਠੀਕ ਹੀ ਕਹਤੇ ਹੋਂਗੇ
ਮੇਰੇ ਅਹਬਾਬ ਨੇ ਤਹਜ਼ੀਬ ਨ ਸੀਖੀ ਹੋਗੀ
ਮੇਰੇ ਮਾਹੌਲ ਮੇਂ ਇਨਸਾਨ ਨ ਰਹਤੇ ਹੋਂਗੇ
ਨੂਰ-ਏ-ਸਰਮਾਯਾ ਸੇ ਹੈ ਰੂ-ਏ-ਤਮੱਦੁਨ ਕੀ ਜਿਲਾ
ਹਮ ਜਹਾਂ ਹੈਂ ਵਹਾਂ ਤਹਜ਼ੀਬ ਨਹੀਂ ਪਲ ਸਕਤੀ
ਮੁਫ਼ਲਿਸੀ ਹਿੱਸ-ਏ-ਲਤਾਫ਼ਤ ਕੋ ਮਿਟਾ ਦੇਤੀ ਹੈ
ਭੂਖ ਆਦਾਬ ਕੇ ਸਾਂਚੇ ਮੇਂ ਨਹੀਂ ਢਲ ਸਕਤੀ

ਲੋਗ ਕਹਤੇ ਹੈਂ ਤੋ, ਲੋਗੋਂ ਪੇ ਤਾਅਜੁਬ ਕੈਸਾ
ਸਚ ਤੋ ਕਹਤੇ ਹੈਂ ਕਿ, ਨਾਦਾਰੋਂ ਕੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕੈਸੀ
ਲੋਗ ਕਹਤੇ ਹੈਂ – ਮਗਰ ਆਪ ਅਭੀ ਤਕ ਚੁਪ ਹੈਂ
ਆਪ ਭੀ ਕਹੀਏ ਗ਼ਰੀਬੋ ਮੇਂ ਸ਼ਰਾਫ਼ਤ ਕੈਸੀ

ਨੇਕ ਮਾਦਾਮ ! ਬਹੁਤ ਜਲਦ ਵੋ ਦੌਰ ਆਯੇਗਾ
ਜਬ ਹਮੇਂ ਜ਼ੀਸਤ ਕੇ ਅਦਵਾਰ ਪਰਖਨੇ ਹੋਂਗੇ
ਅਪਨੀ ਜ਼ਿੱਲਤ ਕੀ ਕਸਮ, ਆਪਕੀ ਅਜ਼ਮਤ ਕੀ ਕਸਮ
ਹਮਕੋ ਤਾਜ਼ੀਮ ਕੇ ਮੇ’ਆਰ ਪਰਖਨੇ ਹੋਂਗੇ

ਹਮ ਨੇ ਹਰ ਦੌਰ ਮੇਂ ਤਜ਼ਲੀਲ ਸਹੀ ਹੈ ਲੇਕਿਨ
ਹਮ ਨੇ ਹਰ ਦੌਰ ਕੇ ਚੇਹਰੇ ਕੋ ਜ਼ਿਆ ਬਕਸ਼ੀ ਹੈ
ਹਮ ਨੇ ਹਰ ਦੌਰ ਮੇਂ ਮੇਹਨਤ ਕੇ ਸਿਤਮ ਝੇਲੇ ਹੈਂ
ਹਮ ਨੇ ਹਰ ਦੌਰ ਕੇ ਹਾਥੋਂ ਕੋ ਹਿਨਾ ਬਕਸ਼ੀ ਹੈ

ਲੇਕਿਨ ਇਨ ਤਲਖ ਮੁਬਾਹਿਸ ਸੇ ਭਲਾ ਕਯਾ ਹਾਸਿਲ?
ਲੋਗ ਕਹਤੇ ਹੈਂ ਤੋ ਫਿਰ ਠੀਕ ਹੀ ਕਹਤੇ ਹੋਂਗੇ
ਮੇਰੇ ਏਹਬਾਬ ਨੇ ਤਹਜ਼ੀਬ ਨ ਸੀਖੀ ਹੋਗੀ
ਮੇਰੇ ਮਾਹੌਲ ਮੇਂ ਇਨਸਾਨ ਨ ਰਹਤੇ ਹੋਂਗੇ

ਵਜਹ ਬੇਰੰਗੀ-ਏ-ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਕਹੂੰ ਯਾ ਨ ਕਹੂੰ
ਕੌਨ ਹੈ ਕਿਤਨਾ ਗੁਨਹਗਾਰ ਕਹੂੰ ਯਾ ਨ ਕਹੂੰ

(ਜਿਲਾ=ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਮੁਫ਼ਲਿਸੀ=ਗ਼ਰੀਬੀ,
ਹਿੱਸ-ਏ-ਲਤਾਫ਼ਤ=ਰੁਸਵਾਈ, ਜ਼ੀਸਤ=
ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਤਾਜ਼ੀਮ=ਮਹਾਨਤਾ, ਤਜ਼ਲੀਲ=
ਅਪਮਾਨ, ਜ਼ਿਆ=ਰੋਸ਼ਨੀ, ਮੁਬਾਹਿਸ=
ਬਹਿਸ,ਵਿਵਾਦ)